هدف آشكارا اين بود كه با اين « رشوه‌ها » منصب خود را خريده باشند . « 329 » سامانيان بدون اينكه خليفه اينجا در شرق حق اختيارى داشته باشد ، « 330 » تشكيلات را با عبارت « به نام خليفه مؤمنان » ، كه بر روى سكه‌ها نيز ضرب شده بود ، « 331 » رهبرى مىكردند . حكّام ايالات مرتبا تقاضاى « 332 » فرمان « 333 » مىكردند و دريافت نيز مىداشتند . فرمان مىبايست پس از تغيير هر حكومت ، در بغداد تجديد شود . « 334 » هر خليفهء جديد پس از بر تخت نشستن رسولانى با دستورات ويژه به ( ملوك الاطراف و يا ملوك الطوائف ) « 335 » مىفرستاد . در اين زمينه گهگاه حتى مشكلاتى نيز پيش مىآمد ، مثلا يكى از سامانيان ، تعويض خليفه در بغداد را كه همواره با جبر و زور نيز صورت مىگرفت ، به رسميّت نمىشناخت و دستور مىداد كه خطبه‌ها همچنان به نام خليفه معزول خوانده شود . چنان كه در سالهاى 314 ه / 929 م ، « 336 » 44 - 334 ه / 55 - 946 م ، 381 ه / 991 م و 89 - 388 ه / 99 - 998 م در

--> ( 329 ) . مثلا نرشخى : تاريخ بخارا ، ص 75 ( در حدود سال 230 ه / 845 م و نه سال 251 ه / 865 م ، كه در متن اشتباها ذكر شده است ! ) ( 330 ) . فقط طى برخوردهاى صفاريان - سامانيان او توانست در سال 279 ه / 892 م جرأت بيابد كه خود حاكمى را در آنجا عزل كند : ابن اثير : الكامل ، ج 7 ، ص 151 . ( 331 ) . ابن اثير : الكامل ، ج 7 ، ص 92 ( سال 261 ه / 75 - 874 م : سمرقند و ماوراءالنهر ) ؛ ابن حوقل : المسالك و الممالك ، ج 2 ، ص 430 ( عاملى براى خراسان و حكام تابعه او ) . - براى سكه به همين مبحث در كتاب حاضر نگاه كنيد . ( 332 ) . نرشخى : تاريخ بخارا ، ص 84 ( سال 279 ه / 892 م اسماعيل به‌عنوان جانشين نصر ) ؛ ابن اثير : الكامل ، ج 8 ، ص 2 ، ( سال 294 ه / 907 م ) ؛ مسكويه : تجارب الامم ، ج 1 ، ص 33 ، ( سال 301 ه / 14 - 913 ) . ( 333 ) . اسماعيل سامانى سال 288 ه / 901 م پس از پيروزى بر عمرو بن ليث براى خراسان ، ماوراءالنهر تركستان ، سند ، هند و گرگان : نرشخى : تاريخ بخارا ، ص 90 . ( 334 ) . بيهقى : تاريخ ، ص 293 ؛ طبرى ، تاريخ 3 ، ص 2133 ( سال 279 ه / 93 - 892 براى عمرو بن ليث ) گرديزى : زين الاخبار ، ص 9 ( سال 233 ه / 846 م ) ، 88 ( سال 417 ه / 1026 م ) و ديگر . ( 335 ) . به طور مثال سال 422 ه / 1031 م : بيهقى : تاريخ ، ص 288 . ( 336 ) . مسكويه : تجارب الامم ، ج 2 ، ص 156 و بعد ؛ ابن اثير / چاپ تورنبرگ . ج 8 ، ص 381 ؛ Siddiqi II , 261 , 263 ; Barthold . Vorl . 68 - L . P . I 98 صديقى .